19 października
piątek
Ziemowita, Jana, Pawla
Dziś Jutro Pojutrze
     
°/° °/° °/°

Ofiary i kaci

Ocena: 0
1272
Grzegorz Przemyk, ks. Stefan Niedzielak, Bohdan Piasecki, Jan Gerhard, Aniela Piesiewicz, Jerzy Zawieyski i Jan Strzelecki – to niektóre ze znanych osób, które zginęły w tragicznych okolicznościach w okresie PRL i którym poświęcił swoją książkę prof. Patryk Pleskot.
„Ta książka nie oferuje łatwej lektury. W przedstawionych historiach powtarzają się sceny z sekcji zwłok, przeprowadzanych najczęściej w Zakładzie Medycyny Sądowej przy ul. Oczki, detaliczne opisy okoliczności zgonów oraz raporty z oględzin miejsca zbrodni. Nie brakuje krwi i opisów morderstw popełnianych z bezmyślną lub cyniczną brutalnością. Pełno tu dramatów ludzkich, okrucieństw, niesprawiedliwości. Dużo poczucia krzywdy i mało poczucia winy” – pisze we wprowadzeniu autor, który jest historykiem i politologiem, autorem osiemnastu książek.

Na użytek tej publikacji tak określił, czym jest morderstwo polityczne: „to zbrodnia, zabójstwo popełnione z motywacji polityczno-ideowych w okresie pokoju. Ma charakter indywidualny”.

Najwięcej miejsca w swojej pracy poświęcił osobom, co do których nie ma wątpliwości, że stały się ofiarami zbrodni politycznej. To Grzegorz Przemyk, ks. Stefan Niedzielak i Bohdan Piasecki. Choć okoliczności ich śmierci są dość znane, autor raz jeszcze do nich wraca, ukazując w sposób szczególny wysiłki władz skierowane na to, aby ukryć rzeczywistych morderców. Posługiwały się one matactwami, oszustwem i propagandą, która z ofiar (jak w przypadku Przemyka i ks. Niedzielaka) czyniła wręcz przestępców.

Jako duże prawdopodobieństwo zbrodni politycznej autor opisuje też sprawę Emila Barchańskiego, ucznia gimnazjum im. Rejtana w Warszawie, który w stanie wojennym koktajlem Mołotowa zaatakował pomnik Dzierżyńskiego w stolicy. Kilka miesięcy później jego ciało znaleziono nad brzegiem Wisły. Analizując kolejne ofiary – redaktora naczelnego „Forum” Jana Gerharda, tłumaczkę Małgorzatę Targowską-Grabińską i matkę pełnomocnika rodziny ks. Jerzego Popiełuszki Anielę Piesiewicz – autor stawia znak zapytania, czy w istocie były to morderstwa polityczne. Co do kolejnych zamordowanych – Edwarda Wasilewskiego, Jerzego Zawieyskiego i Zbigniewa Wołoszyna – prof. Pleskot nie ma wątpliwości. W ich przypadku jest niewielkie prawdopodobieństwo zbrodni z przyczyn politycznych. Natomiast w przypadku śmierci socjologów z PAN Henryka Hollanda i Jana Strzeleckiego uważa, że zginęli oni nie z powodów politycznych. Za każdym razem Pleskot stara się udowodnić swoją tezę.

Słuszna wydaje się opinia samego autora, że książka jest w mniejszym stopniu analizą faktograficzną, a w większym – katalogiem pytań, wątpliwości i problemów badawczych.

Patryk Pleskot, „Miasto śmierci. Pytania o morderstwa polityczne popełnione w Warszawie (1956-1989)”, Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2015, 352 s.

Wojciech Świątkiewicz
Idziemy nr 34 (517), 23 sierpnia 2015 r.




PODZIEL SIĘ:
OCEŃ:


Najczęściej czytane komentarze

 

Najwyżej oceniane artykuły

SALON DZIENNIKARSKI

Reklama

Miejsce na Twoją reklamę
W tym miejscu może wyświetlać się reklama Twoich usług i produktów. Zapraszamy do kontaktu.
- Materiał partnera serwisu -