x

Trzymamy z Bogiem!

Tymi słowami kończy się kaszubski hymn wyrażający pragnienie trwania w wierze katolickiej i w polskości. Z Bogiem chciało także trzymać strajkujące Wybrzeże w niezapomnianym sierpniu 1980 roku.
Tłumy robotników oczekujących na swoją kolej
najpierw u spowiedzi, a potem u komunii – tak wyglądał
protest klasy robotniczej w komunistycznym kraju

Delegacje robotników szły do hierarchów i zwykłych księży prosić o odprawienie Mszy Świętej w protestujących zakładach. Strajkujący żądali uszanowania przez komunistyczne władze praw ludzi wierzących oraz wolności religijnych. Samorzutnie organizowali modlitwy, stawiali krzyże i wieszali święte obrazy oraz portrety papieża-Polaka.

Ojczyzna „papieża z dalekiego kraju” była na ustach wszystkich. Cały świat obiegały zdjęcia i filmy przedstawiające dotąd nieznane formy pracowniczego protestu. Umajone bramy stoczni z wizerunkami Matki Bożej, Msze polowe, tłumy robotników oczekujących na swoją kolej najpierw u spowiedzi, a potem u komunii – tak wyglądał protest klasy robotniczej w komunistycznym kraju. To, co działo się wtedy w Polsce, nijak nie mieściło w utartych schematach ideowych i politycznych podziałów.

MY CHCEMY BOGA

Na pomysł Mszy Świętej w protestujących zakładach wpadł Bogdan Borusewicz, dzisiejszy marszałek Senatu, ówczesny działacz Wolnych Związków Zawodowych (WZZ) i pomysłodawca strajku w Stoczni Gdańskiej. Załatwienia sprawy podjęli się w sobotę 16 sierpnia Anna Walentynowicz i Tadeusz Szczudłowski, budowniczy krzyża na upamiętnienie nadchodzącej rocznicy Grudnia ’70. Rzecz wydawała się prosta, ale szybko okazało się, że tak nie jest. Proboszcz pobliskiej parafii św. Brygidy ksiądz Henryk Jankowski, powołując się na przepisy świeckie i kościelne, uzależnił swoją posługę duszpasterską od zgody władz administracyjnych oraz swojego biskupa. Rozpoczęło się żmudne załatwianie pozwolenia, utrudnione przez szerzące się pogłoski o zakończeniu strajku.

– W nocy z 16 na 17 sierpnia przyjechała do mnie delegacja ze stoczni – wspomina Tadeusz Fiszbach, ówczesny pierwszy sekretarz Komitetu Wojewódzkiego PZPR. Wciąż pamięta rozmowę z Anną Walentynowicz. – Panie sekretarzu, przyszliśmy, żeby pan wyraził zgodę na Mszę Świętą – powiedziała swoim energicznym głosem. – A czy byliście u księdza Jankowskiego? – pytam. – Odesłał nas do biskupa Kaczmarka. – A biskup? – Odesłał nas do pana. – A ja się zgadzam. – Niemożliwe, nie wierzę. Muszę to mieć na piśmie! – Ale to jest decyzja polityczna. Proszę się udać do urzędu wojewódzkiego, do pana Jerzego Kołodziejskiego i będzie decyzja na piśmie.

– Zadzwoniłem zaraz do niego, żeby uruchomił urząd ds. wyznań i żeby taka zgoda była na piśmie – wspomina Fiszbach, który w tamtych dniach zyskał opinię współtwórcy sierpniowego porozumienia.

Pytany, dlaczego się zgodził, odpowiada: – Bałem się, że ludzie wyjdą na ulicę i będzie jak w Grudniu’70. Wiedziałem, że Msza czyni zgromadzenie dostojnym, poważnym, skupionym, że zmienia podejście.

W grudniu 1970 r. Fiszbach był pierwszym sekretarzem PZPR w Tczewie i tam po kilku godzinach rozmów z ludźmi – dwa tysiące na bramie – uspokoił nastroje.

– Nigdy nie miałem takiego podejścia, że Kościół jest naszym wrogiem. W 1960 roku brałem ślub w kościele w Kartuzach i tam obchodziliśmy złotą rocznicę. Byłem wychowany w wierze katolickiej, z poczuciem, że „tylko pod tym krzyżem, tylko pod tym znakiem…”. Kiedy byłem na funkcji, to tego nie mówiłem – ale te standardy we mnie były. Teraz jestem normalnym parafianinem, a moja parafia Zmartwychwstania Pańskiego przyjęła mnie bardzo serdecznie i naturalnie – tłumaczy. Nie bez satysfakcji podkreśla, że kiedy w Sejmie został przedstawiony Janowi Pawłowi II, to Ojciec Święty wyraził mu uznanie mu za postawę w Sierpniu ’80.


U LENINA I W KOMUNIE

W niedzielę o godzinie 9 rozpoczęła się Msza pod bramą nr 2. To była szczęśliwa lokalizacja. – Dzięki temu – wspomina Krzysztof Wyszkowski, jeden z założycieli WZZ – przestrzeń została uwspólnotowiona. Ludzie z obu stron bramy stali się jednością, nastąpiło symboliczne zjednoczenie strajkujących ze społeczeństwem.

– Trzeba powiedzieć – podkreśla ksiądz infułat Stanisław Bogdanowicz, proboszcz Bazyliki Mariackiej w Gdańsku – że Msza Święta stała się w oczach komunistów legalna, dlatego że Gdańsk miał to szczęście, iż był w nim niekonwencjonalny I sekretarz KW PZPR Tadeusz Fiszbach. Ksiądz biskup Kaczmarek omówił z śp. prałatem Henrykiem Jankowskim szczegóły oraz co powinien powiedzieć robotnikom.

Wstecz...
wtorek, 16 września 2014

KOMENTARZE

Nasz coming out

Pora na odważnych i wiernych kapłanów, którzy nie wstydzą się swojego powołania i kapłańskiego stroju. Mogą masoni, mogą geje, dlaczego my nie możemy?
Więcej...

Smak wolności

Europa jest tak silnie przesycona neomarksizmem, że uległość prowadzi do działań totalitarnych
Więcej...

Koniec ery Tuska

Siedem lat rządów Donalda Tuska to czas dostatecznie długi, by zasługiwał na historyczną refleksję
Więcej...

Szkoła niezawisła?

Przygotowana przez MEN nowelizacja ustawy o systemie pozwoli resortowi w sposób drobiazgowy kontrolować program nauczania
Więcej...

Ludzie mają się zabawić

W III RP są politycy, którzy uważają, że zadaniem artystów jest wspieranie jedynie słusznych rządów
Więcej...

Czerwona przeszłość?

Może należy przyznać, że czas komunizmu wcale się nie skończył
Więcej...

Najważniejsze dla wyborcy

Państwo politycy, posłanki i posłowie – dla nas nie ma znaczenia, czy Ewa Kopacz to idealna opcja dla Donalda Tuska
Więcej...

CO? Gdzie? Kiedy?

Facebook

Modlitwa w drodze

PORADY

Ach, te nogi!

Puchnące nogi, czyli obrzęki kończyn dolnych to częsta dolegliwość.
Więcej...

Patriotyzm pozytywistyczny

Dla katolików państwo powinno pełnić funkcję pomocniczą wobec jednostek i wspólnot. To ono jest dla człowieka, a nie człowiek dla państwa
Więcej...

Po kaszubsku

W tradycyjnej kuchni kaszubskiej królują ryby i inne produkty regionalne.
Więcej...