20 lipca
sobota
Czeslawa, Hieronima, Malgorzaty
Dziś Jutro Pojutrze
     
°/° °/° °/°

Nowe zasady ortograficzne cz. 1

Ocena: 4.7
351

Zgodnie z zapowiedzią sprzed tygodnia w kolejnych tekstach przybliżę zmiany ortograficzne wprowadzone niedawnym komunikatem Rady Języka Polskiego.


fot. picjumbo.com/pexels

Każdorazowo zacznę od fragmentu komunikatu, który następnie skomentuję.

„1. Pisownia wielką literą nazw mieszkańców miast i ich dzielnic, osiedli i wsi, np. Warszawianin, Zgierzanin, Ochocianka, Mokotowianin, Nowohucianin, Chochołowianin;

Dopuszczenie alternatywnego zapisu (małą lub wielką literą) nieoficjalnych nazw etnicznych, takich jak kitajec lub Kitajec, jugol lub Jugol, angol lub Angol, żabojad lub Żabojad, szkop lub Szkop, makaroniarz lub Makaroniarz”.

Jak widać, pierwsza zmiana to właściwie dwie osobne reguły dotyczące specyficznych kategorii nazw własnych. Dotychczas (a raczej nadal – przypomnę, że nowe zasady zaczną obowiązywać dopiero 1 stycznia 2026 r.) nazwy mieszkańców należało zapisywać dwojako. Wielką literą rozpoczynają się nazwy mieszkańców – także tych hipotetycznych – planet (np. Ziemianin, Marsjanin, Wenusjanka), kontynentów (np. Europejka, Azjata, Australijczyk), regionów administracyjnych i krain historycznych oraz geograficznych (np. Mazowszanin, Kaszub, Katalonka) oraz państw (np. Polka, Boliwijczyk, Japończyk). Z kolei nazwy mieszkańców miast, wsi, dzielnic czy osiedli pisano małą literą (np. paryżanka, zakopiańczyk, żoliborzanka, białołęczanin). Po zmianie wszystkie nazwy mieszkańców należy zapisywać wielką literą. Jak widać, zgodnie z komentarzem Rady Języka Polskiego rzeczywiście dochodzi tu do „uproszczenia i ujednolicenia zapisu” oraz „eliminacji wyjątków”. Niewątpliwie nowa zasada jest bardziej spójna i łatwiejsza do zapamiętania.

Jeśli chodzi o niejako dodatkową regułę odnoszącą się do „nieoficjalnych nazw etnicznych”, to obecnie ma ona postać następującą: „W wypadku deprecjonujących, lekceważących lub żartobliwych nazw członków narodowości typu kitajec, jugol poleca się pisownię małą literą, choć rozpowszechniony zwyczaj pozwala pisać je wielką, zwłaszcza gdy jest to uzasadnione etymologicznie”. Reforma oficjalnie usankcjonowała więc wariantywność (np. angol/Angol), którą dotychczas jedynie dopuszczano w pewnych przypadkach, a która bardzo często pojawiała się w różnego rodzaju tekstach.

Przy okazji jeszcze jedno ważne wyjaśnienie. W niektórych mediach pojawiły się zarzuty, że Rada swoim autorytetem niejako zatwierdza i propaguje obraźliwe nazwy etniczne. To oczywiste nieporozumienie: Rada wypowiedziała się jedynie w kwestii ich zapisu, ponieważ tylko takie ma kompetencje. O tym, czy jakieś słowo realnie istnieje w języku i jaki ma charakter, decydują tak naprawdę jego użytkownicy.

Idziemy nr 25/2024

PODZIEL SIĘ:
OCEŃ:

DUCHOWY NIEZBĘDNIK - 20 lipca

Sobota, XV Tydzień zwykły
Dzień powszedni albo wspomnienie bł. Czesława
W Chrystusie Bóg pojednał świat z sobą,
nam zaś przekazał słowo jednania.

+ Czytania liturgiczne (rok B, II): Mt 12, 14-21
+ Komentarz do czytań (Bractwo Słowa Bożego)

+ Nowenna do św. Anny 17-25 lipca
+ Nowenna do św. Szarbela 19-27 lipca



Najwyżej oceniane artykuły

Blog - Ksiądz z Warszawskiego Blokowiska

Reklama

Miejsce na Twoją reklamę
W tym miejscu może wyświetlać się reklama Twoich usług i produktów. Zapraszamy do kontaktu.



Newsletter