Co to znaczy?

Jeśli przyswoimy sobie pewien zbiór słownictwa i reguł gramatycznych, możemy się między sobą swobodnie porozumiewać, przynajmniej na tyle, na ile pozwala nam zasób poznanych słów. Słowa mają bowiem określone znaczenie.

Łatwo się o tym przekonać, zaglądając do słownika. Owszem, niektóre są wieloznaczne, a nawet mogą znaczyć co innego w zależności od kontekstu. Lub nawet od sposobu ich wypowiedzenia, czego klasycznym przykładem jest ironia: używamy danego słowa w znaczeniu przeciwnym niż rzeczywiste. Ale przecież nawet te kruczki podlegają pewnym regułom, można je sobie więc przyswoić. Tak przynajmniej mogłoby się wydawać. Jednak po paru rozmowach – jeśli oczywiście można to nazwać rozmowami; może bezpieczniej byłoby mówić o próbach komunikacji – z początkującym użytkownikiem języka, jakim jest małe dziecko, pewność co do tego, co właściwie znaczą słowa, może ulec zachwianiu.

Pewnego razu junior przemieszcza się po pokoju w dość ekscentryczny sposób: przeskakując z sofy na komodę, z komody na stół, ze stołu na fotel… To, co dla dwulatka jest interesujące, dla rodziców bywa niedopuszczalne, więc tata pospiesza ze szlabanem: „Synu, nie chodź po meblach”. „Ja nie chodzę, ja skaczę!” – brzmi pogodna riposta. Wkrótce znów dochodzi do ojcowsko- synowskiej konfrontacji. Tym razem mały biega po mieszkaniu obnażony od pasa w dół, brakujące części garderoby trzymając w ręku. „Synu, dlaczego chodzisz bez majtek?” – na co dziecko bez mrugnięcia okiem odpala: „Ja chodzę z majtkami, tata!” – i dowód rzeczowy podsuwa rodzicielowi przed same oczy.

„Słowa są źródłem nieporozumień.” Niestety, nie dotyczy to tylko rozmów z dziećmi. Oto pewna z życia wzięta rozmowa małżeńska. Ona: „Ty mnie w ogóle nie słuchasz!”. On: „Jak to cię nie słucham?! Zawsze robię to, co mi każesz!”.

Rodzinne dialogi na cztery nogi można przytaczać w nieskończoność. Raz jest śmiesznie, a raz i śmiesznie, i strasznie. Dobrze, jeśli przy okazji uda się nam dostrzec, że te same słowa dla różnych osób mogą znaczyć co innego – ot, tak po prostu. I że czasem warto to nasze różne pojmowanie sobie nawzajem wyjaśnić.


Lidia Molak
Idziemy nr 6 (335), 5 lutego 2012 r.
Wstecz...