29 listopada
niedziela
Blazeja, Saturnina
Dziś Jutro Pojutrze
     
°/° °/° °/°

Lublin: uroczystości upamiętniające ofiary mordu na zamku

Ocena: 0
275

Przedstawiciele lokalnych władz, kombatanci, mieszkańcy Lublina uczcili w sobotę pamięć ofiar mordu dokonanego 73 lata temu na Zamku Lubelskim. 22 lipca 1944 r. uciekający z miasta Niemcy rozstrzelali tam ponad 300 więźniów.

fot. Katarzyna Czerlunczakiewicz - Praca własna, CC BY-SA 3.0, Link

– To jest nasz lubelski dramat. Tutaj rozstrzeliwano i mordowano więźniów, ludność cywilną i tych, którzy działali w polskim państwie podziemnym. Naszym obowiązkiem jest pamiętać i przekazywać tę pamięć – powiedział prezydent Lublina Krzysztof Żuk.

Prezydent wspomniał, że także jego dziadek był w czasie wojny więziony na Zamku, a potem został wywieziony do obozu koncentracyjnego na Majdanku. – Gdyby tak pytać lubelskich rodzin, to myślę, że w każdej rodzinie taką lub podobną opowieść można przedstawić. To jest nasza wspólna historia, bardzo dramatyczna – dodał Żuk.  

Wojewoda lubelski Przemysław Czarnek przypomniał, że po likwidacji niemieckiego więzienia, na Zamek Lubelski "wprowadził się inny kat". – Wcześniej była to katownia gestapowska, potem sowiecko-ubecka. To miejsce jest absolutnie tragiczne, uświęcone męczeńską krwią wszystkich tych zamordowanych i pomęczonych Polaków, Żydów, osób innych narodowości. Ta pamięć, która nam dziś towarzyszy, musi być pamięcią nie destrukcyjną, tylko przemieniającą – zaznaczył Czarnek. 

Obchodom rocznicy towarzyszyło otwarcie wystawy "Czetwertyńscy. Więźniowie Zamku Lubelskiego". Przedstawia ona dzieje członków rodziny Czetwertyńskich m.in. braci – Ludwika i Seweryna, syna Ludwika – Stanisława, oraz dzieci Seweryna – Stefana Andrzeja, Jerzego Włodzimierza, Marii Józefy, a także wnuczki "Maryjki". Wszyscy oni związani byli czynnie z ruchem oporu i organizacjami niepodległościowymi, za co zostali aresztowani przez gestapo i osadzeni w więzieniu na Zamku Lubelskim. Z lubelskiego więzienia zostali wywiezieni do niemieckich obozów koncentracyjnych w Auschwitz, Buchenwaldzie i Ravensbrueck.

Dokonany 73 lata temu mord więźniów na Zamku Lubelskim był związany z likwidacją funkcjonującego tu od października 1939 r. więzienia. Likwidację tę hitlerowcy rozpoczęli w lipcu 1944 r., kiedy wojska sowieckie zbliżały się do Polski. Na zamku przetrzymywano wtedy ok. 2 tys. osób. Wiele z nich wywieziono, a około tysiąca w dniach od 19 do 21 lipca zgładzono w drodze do obozu koncentracyjnego na Majdanku w specjalnych ciężarówkach, w których byli oni zatruwani spalinami.

22 lipca 1944 r. Niemcy wycofując się przed wojskami sowieckimi, które zbliżały się do Lublina, w ciągu dwóch godzin rozstrzelali ponad 300 osób. Mieszkańcy Lublina, którzy po opuszczeniu Zamku przez Niemców, przyszli szukać swoich bliskich, zobaczyli w celach stosy ludzkich ciał. Wielu więźniów zostało zamordowanych strzałem w tył głowy, co później komunistyczna propaganda wykorzystywała jako argument na niemieckie sprawstwo zbrodni katyńskiej.

28 lipca 1944 r. odbył się uroczysty pogrzeb 127 ofiar masakry, które pochowano u podnóża Zamku. Zwłoki innych rozstrzelanych zabrały ich rodziny. Ciała pogrzebanych u podnóża Zamku ludzi ekshumowano w 1954 r. i złożono w zbiorowej mogile na cmentarzu przy ul. Lipowej.

W okresie okupacji niemieckiej przez więzienie na Zamku Lubelskim przeszło ok. 40 tys. ludzi, z czego 18,6 tys. deportowano do obozów. W egzekucjach i samochodowej komorze gazowej straconych zostało 4,5 tys. więźniów, a 2,2 tys. zmarło na skutek tortur lub chorób i wycieńczenia. Losy kilku tysięcy więzionych tu ludzi są nieznane.

Po zajęciu Lubelszczyzny przez Armię Czerwoną w lipcu 1944 r. więzienie na Zamku Lubelskim przejęły władze sowieckie, a następnie Urząd Bezpieczeństwa Publicznego.

Do 1954 r. na Zamku więziono, represjonowano, skazywano na śmierć i rozstrzeliwano przeciwników ówczesnej komunistycznej władzy. W ciągu 10 lat trafiło tu ponad 30 tys. osób. Według dotychczasowych ustaleń historyków spośród ponad 500 wydanych w Lublinie wyroków śmierci, ponad 200 zostało wykonane.

Po likwidacji więzienia i przeprowadzeniu prac remontowych Zamek Lubelski przeznaczono na cele kulturalne. Od 1957 r. jest on siedzibą główną Muzeum Lubelskiego.(PAP)

PODZIEL SIĘ:
OCEŃ:

NIEDZIELNY NIEZBĘDNIK DUCHOWY - 29 listopada

Niedziela, I Tydzień Adwentu
Czuwajcie więc, bo nie wiecie, kiedy pan domu przyjdzie.
+ czytania liturgiczne (rok B, I): Iz 63,16b-17.19b;64,2b-7; Ps 80,2ac i 3b.15-16.18-19; 1 Kor 1,3-9; Mk 13,33-37
+ Komentarz do czytań (Bractwo Słowa Bożego)
+ Czuwajcie! - komentarz tygodnika Idziemy



Najczęściej czytane artykuły

E-WYDANIE


Zachęcamy do prenumeraty e-wydań tygodnika Idziemy



Najwyżej oceniane artykuły

Reklama

Miejsce na Twoją reklamę
W tym miejscu może wyświetlać się reklama Twoich usług i produktów. Zapraszamy do kontaktu.
- Materiał partnera serwisu -



Newsletter