Kościół to relacja

W zjeździe 24–26 października uczestniczył kilkuosobowy diecezjalny zespół synodu o synodalności z diecezji warszawsko-praskiej. Przewodniczył mu bp Jacek Grzybowski. Jubileuszowe spotkanie stało się okazją do modlitwy, rozmów i wymiany doświadczeń dotyczących przebiegu synodu w poszczególnych krajach.

TEOLOGIA SYNODALNOŚCI

Pierwszego dnia odbywały się wykłady, konferencje i sprawozdania dotyczące realizacji idei synodalności na wszystkich siedmiu kontynentach. Obchody otworzył sekretarz generalny synodu biskupów kard. Mario Grech, przypominając wszystkim, że jesteśmy w Rzymie i przybyliśmy z dalekich krańców świata, ponieważ wszyscy kochamy Kościół, a miłość to nie emocje, lecz motywacja do pracy na rzecz wspólnot, które tworzymy. To właśnie dzięki tej miłości, pełnej troski i delikatności, buduje się Kościół oparty na wierze w Boże prowadzenie. Tylko w tej perspektywie – postrzegania Kościoła nie jako ludzkiej charytatywnej czy pomocowej instytucji, ale jako wspólnoty Bożej – uświadamiamy sobie, że Kościół nie należy do nas, lecz jest Boga. To Jemu mamy zawierzyć nasze spotkanie, podczas którego podsumowujemy synodalną pracę, a jej owoce i przyszłość oddajemy w ręce Ojca.

Jednym z piątkowych prelegentów był metropolita łódzki kard. Grzegorz Ryś. W swoim wykładzie zwrócił uwagę na potrzebę nawrócenia relacyjnego, współpracy i formacji wspólnoty Kościoła, który choć jest tak różnorodny i składa się z rozlicznych wspólnot i charyzmatów, jest obrazem jedności Chrystusa i Ojca. Przywołując teksty św. Augustyna i św. Franciszka Salezego, łódzki hierarcha porównał Kościół do bujnego ogrodu pełnego różnorodnych kwiatów, którego istotę stanowi miłość przełamująca pokusę pychy i podziału.

Po wykładach przybył do auli św. Pawła VI papież Leon XIV. Wysłuchał siedmiu raportów z poszczególnych kontynentów, które stanowiły podsumowanie prac synodalnych tamtejszych krajów, wspólnot i środowisk. Każdy z raportów był zakończony pytaniem skierowanym do papieża. W odpowiedziach i komentarzach Leon XIV zwracał uwagę na wartość różnorodnych modeli synodalności w odniesieniu do różnych krajów i uwarunkowań kulturowych. Przywołał przykład krajów afrykańskich, w których Kościół jest pełen nowego życia i młodości, podczas gdy w krajach europejskich wierni są coraz starsi i mniej aktywni. Wskazywał więc na potrzebę ewangelizacji młodych ludzi i poszukiwanie metod dotarcia do małżeństw i rodzin. Zachęcał także do realnej współpracy kapłanów i wiernych świeckich w ich kościołach lokalnych, do tworzenia wspólnot, zespołów synodalnych i grup odnowy parafii tak, by różnymi sposobami ukazywać piękno Ewangelii i Kościoła.

ROZMOWY W DUCHU

W sobotę, 25 października odbyły się warsztaty i spotkania w grupach prowadzone synodalną metodą rozmowy w Duchu Świętym. Polega ona na wzajemnym uważnym wsłuchiwaniu się w wypowiedzi innych, rozważaniu usłyszanych treści i dzieleniu się tym, co dzięki Duchowi Świętemu każdy usłyszał i zrozumiał. W grupach tematycznych dotyczących ważnych współcześnie wyzwań – „Formacja, dialog i budowanie współpracy kobiet i mężczyzn w Kościele”, „Synodalność Kościoła lokalnego”, „Życie parafii i grup synodalnych”, „Dialog i kulturowa adaptacja Kościoła”, „Pojednanie w Synodalności” – dyskutowaliśmy o konkretnych problemach i wyzwaniach, jakie stoją przed naszymi diecezjami, parafiami i wspólnotami. Także warszawsko-praska grupa synodalna dzieliła się doświadczeniami synodalności, pomysłami na rozwój i formację rad parafialnych, tworzenie portalu internetowego pomocnego w realizacji posług i form wzajemnej współpracy, a także możliwościami wykorzystywania naszych umiejętności i darów na rzecz Kościoła lokalnego. Podkreślała jednocześnie istotną rolę rodziny jako domowego Kościoła, w którym wychowujemy i formujemy nasze dzieci.

W rozmowach z katolikami z Malezji, Stanów Zjednoczonych, Kamerunu czy Tajwanu dostrzegliśmy różnorakie radości i problemy, z jakimi borykają się tamtejsze wspólnoty i rodziny. W niektórych krajach Kościół zmaga się z wyzwaniami religijnej i kulturowej różnorodności, w innych cieszy się wielością dzieci i ludzi młodych, którzy żyją wiarą, w jeszcze innych bieda i konflikty stanowią największe zagrożenia dla religijnej aktywności i wolności. Dla wielu środowisk znaczenie ma także rola kobiet w Kościele, pomimo obecnych możliwości rozlicznych posług, jakie kobiety mogą realizować w katolickich wspólnotach. Na spotkaniach synodalnych można było usłyszeć pragnienie rozszerzenia tego wachlarza, włącznie z posługami sakramentalnymi związanymi z Eucharystią.

Wszystkie rozmowy i spotkania, w których dane nam było uczestniczyć, uświadomiły nam, jak ważna jest troska o Kościół wierny Chrystusowi i nauczaniu zawartemu w kościelnych dokumentach. Mimo jednak tej niezwykłej różnorodności perspektyw, idei i pomysłów doświadczyliśmy piękna i jedności, jakie niesie ze sobą wiara katolicka.

SYNODALNA DUCHOWOŚĆ

W trakcie jubileuszowego zgromadzenia przeżywaliśmy to, o czym wielokrotnie mówił papież Franciszek: „Kościół jest relacyjny, nie instytucyjny, Kościół to relacja, nie instytucja”. Dlatego tak ogromną wartością całego wydarzenia była możliwość rozmów z międzynarodowymi grupami synodalnymi i okazją do wymiany myśli, opinii i spostrzeżeń oraz nawiązania kontaktów i tworzenia więzi. Ważne były zarówno oficjalne spotkania, jak i rozmowy kuluarowe, w czasie których można było kontynuować tematy poruszane w czasie różnych wystąpień. Wiele treści okazało się także aktualnych dla naszego kraju i naszej diecezji. Mamy nadzieję, że będą one stanowić dobry materiał do dyskusji i dalszej pracy synodalnej szczególnie w procesie formacji rad parafialnych oraz tworzeniu narzędzi partycypacji i współodpowiedzialności dla wspólnot kościelnych.

Trzydniowe spotkanie zakończyła wspólna Eucharystia w Bazylice św. Piotra pod przewodnictwem Ojca Świętego. W homilii, skierowanej do ponad dwutysięcznej rzeszy biskupów, kapłanów i wiernych świeckich przybyłych na Jubileusz Grup Synodalnych papież Leon XIV podkreślał, że Kościół nie jest jedynie hierarchiczną instytucją religijną, ale widzialnym znakiem jedności pomiędzy kochającym Bogiem a ludźmi. W tej miłości mamy znajdować odpowiedzi na różnorakie synodalne troski, motywując siebie nawzajem do jeszcze gorliwszej służby w naszych parafiach i wspólnotach. Synodalna duchowość jest zawsze służebna, bo „kto chce być pierwszym, niech będzie ostatnim ze wszystkich i sługą wszystkich” (Mk 9,35), co oznacza, że każdy z nas wezwany jest do wspólnego i pokornego szukania prawdy i głoszenia Ewangelii.

Na koniec uroczystej Mszy św. papież słowami sługi Bożego ks. Tonina Bella zawierzył Matce Najświętszej wszystkich uczestników jubileuszowego spotkania: „Święta Maryjo, Niewiasto przyjazna, podsycaj w naszych Kościołach pragnienie wspólnoty, pomóż przezwyciężyć wewnętrzne podziały, wkraczaj, gdy pojawia się demon niezgody. Ugaś ogniska waśni, pogódź wzajemne spory, złagodź rywalizację, powstrzymaj, gdy postanawiamy działać na własną rękę, zaniedbując zgodność wspólnych planów”. Modlitwa ta była pięknym podsumowaniem watykańskiego spotkania i przeżyć związanych z jubileuszem synodu o synodalności. Niewątpliwie jedność eucharystycznego zgromadzenia pod przewodnictwem Ojca Świętego sprawiła, że na dalszy plan odeszły światopoglądowe, kulturowe i społeczne różnice – zjednoczeni z Chrystusem powierzyliśmy dobremu Bogu naszą miłość do Kościoła.